3. Instellingen

3.1. Definitie en gebruik

In dit document worden de Anet regels gedocumenteerd voor de aanmaak van authority records voor instellingen, ook wel corporaties genoemd. In de handleiding worden de termen door elkaar gebruikt.

In dit regelwerk wordt als corporatie beschouwd iedere organisatie, of groep van personen of organisaties, met een naam, die de organisatie of groep als zodanig identificeert. Ook gelegenheidsgroepen en -gebeurtenissen met een eigen naam, zoals ad-hoc commissies, congressen, tentoonstellingen, enz., worden grotendeels als corporatie behandeld, al bestaan er voor specifieke groepen specifieke regels:

Authority records voor instellingen kunnen gebruikt worden in het auteursveld en in het onderwerpsveld.

Indien een instelling of corporatie als een auteur optreedt, spreken we over een corporatieve auteur. De invoer van corporaties als auteurs wordt beschreven in het hoofdstuk Corporatieve auteurs.

3.2. Samenstelling van het authority recordnummer

Een authority record voor een instelling begint altijd met 061., en wordt daarna (meestal) gevolgd door een volgnummer. Dat volgnummer wordt automatisch toegekend door Brocade, na registratie.

Voorbeeld:

Het authority record voor AMVC-Letterenhuis is a::061.79232

Waarschuwing

De structuur van de codes voor gelede corporaties is anders.

3.3. Nieuw record maken, of bestaand gebruiken?

3.3.1. Zelfde record?

Naamsvarianten of kleine wijzigingen (we spiegelen ons aan wat Library of Congress daaronder begrijpt: verschillen in spelling, interpunctie, enkelvoudig of samengesteld woord, wijziging van voegwoord, voorzetsel, lidwoord) resulteren niet in de aanmaak van een nieuw record; ze worden in een verwijzing aan een bestaand record toegevoegd.

Voorbeeld:

  • Nederlands Instituut voor Volkshuisvesting (hoofdvorm) en Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting (verwijzingsterm).
  • Nederlandse Vereniging voor Tekenonderwijs (hoofdvorm) en Nederlandse Vereeniging voor Tekenonderwijs (verwijzingsterm)

Taalvarianten van een bestaand record worden eventueel als Nederlandse, Engelse of Franse verwoordingen ingevuld, andere taal- of spellingsvarianten worden toegevoegd als verwijzingsterm.

Naamsveranderingen ontstaan door een woord om te draaien of door van te veranderen door een genitief, worden beschouwd als kleine wijzigingen en ingevoerd als verwijzingsterm.

Voorbeeld:

  • Koninklijke Academie van België (hoofdvorm) en Koninklijke Belgische Academie (verwijzingsterm).

Waarschuwing

Opgelet: als in hetzelfde record de hoofdvorm wordt veranderd, verandert ook de vorm zonder taalextensie in de gelockte beschrijving.

Voorbeeld:

Musée juif de Belgique was als corporatie zowel als Nederlandse, Engelse en Franse hoofdvorm in het Frans ingevoerd. In de beschrijving werd de corporatie in de hoofdvorm zonder taalextensie opgenomen. Als achteraf aan de hoofdvorm de Nederlandse verwoording wordt toegevoegd, verandert in de gerelateerde beschrijving de Franse vorm in de Nederlandse.

3.3.2. Nieuw record?

Voor naamwijzigingen die niet als kleine wijzigingen kunnen worden beschouwd (zie boven), splitsingen, fusies, e.d. worden nieuwe records gemaakt. Het kan gaan om een compleet nieuwe naam, of om een of enkele woorden die worden gewijzigd. Tussen deze records worden RT-relaties gelegd.

Voorbeeld:

  • Vereniging voor Muziekgeschiedenis verandert van naam en wordt Koninklijke Vereniging voor Muziekgeschiedenis. Er wordt een nieuw record aangemaakt en tussen beide records wordt een RT-relatie gelegd.
  • Association belge pour le développement de l’éducation professionnelle komt later in een publicatie voor als Association belge pour le développement de l’enseignement professionnelle. Voor de laatste naam wordt een nieuw record gemaakt, met een RT-relatie naar de eerdere naam.
  • Nationaal Centrum voor Jeugdliteratuur (1) werd Stichting Lezen (2), en wordt nu Iedereen Leest (3). Dat resulteert in 3 authority records, met een RT-relatie tussen (1) en (2), en tussen (2) en (3).

3.4. Lidmaatschappen

De records van instellingen krijgen altijd lidmaatschap Anet (AN). Ze kunnen eventueel ook het lidmaatschap voor oude drukken (OD) krijgen.

Bij elke verwijzingstermen wordt het juiste lidmaatschap toegevoegd.

3.5. Relaties

De authority records voor instellingen worden uitsluitend gerelateerd met

  • een ander instellingsrecord.
  • een authority record voor een congres.
  • eventueel een geografische code voor een land, bij internationale organisaties.

Relaties met andere soorten codes zijn niet toegelaten.

Uitgebreid (BT)

BT-relaties worden gelegd tussen de records van organisaties die in een hiërarchisch verband staan: van de ondergeschikte corporatie steeds naar de overkoepelende organisatie volgens een trapsgewijze methode.

Voorbeeld:

  • het record voor Universiteit Antwerpen is de BT voor Universiteit Antwerpen. Bibliotheek Stadscampus

Gerelateerd (RT)

RT-relaties worden gelegd tussen verschillende records van dezelfde instellingen waarvan in de loop der jaren de naam werd gewijzigd, of waarbij de instelling werd gesplitst of waarbij de instelling fuseerde met een andere instelling.

Voorbeeld:

  • Banque commerciale Zairoise RT met Banque du Congo.
  • Beiaardschool Mechelen RT met Koninklijke Beiaardschool Mechelen.

Gedetailleerd (NT)

NT-relaties worden gelegd van de hiërarchisch hoogste corporatie steeds naar de lagere corporatie volgens een trapsgewijze methode.

3.6. Constructie van hoofdvormen en verwijzingstermen

3.6.1. Aantal hoofdvormen en verwijzingstermen

Corporaties hebben altijd maar 1 hoofdvorm. Die wordt altijd ingevoerd met een Nederlandse, Engelse en Franse verwoording (zie Taal van de hoofdvormen).

De invoer gebeurt zo volledig mogelijk. De naam van de corporatie wordt opgenomen in de verschillende talen die gevonden worden in de publicatie of op de website (via de homepage van de organisatie kunnen dikwijls de verschillende naams- en taalvarianten worden achterhaald). Alle acroniemen worden ingevoerd. Dit alles om te voorkomen dat bij een volgende publicatie, na het opzoeken van een bepaalde vorm, een nieuw record wordt gemaakt terwijl er al een record in een andere taal bestaat.

Voor elke vorm waarin de instelling voorkomt wordt een verwijzingsterm aangemaakt bij de desbetreffende hoofdvorm. Verwijzingstermen kunnen identiek zijn aan de hoofdvorm.

Voorbeeld:

Hoofdvorm (N, E, F): Nordic Arts Centre, met als verwijzingstermen:

  • Pohjoismainen taidekeskus [Helsinki]
  • Nordist konstcentrum [Helsingfors]
  • Nordic Arts Centre [Helsinki]

3.6.2. Taal hoofdvormen

Als van de instelling een Nederlandse, Engelse en Franse benaming bestaat, worden die ingevuld in de corresponderende taalvormen van de hoofdvorm.

Als echter één van die taalvormen niet gekend is, wordt de keuze van de term gebaseerd op volgende hiërarchie.

  Gekende naamsvormen van corporatie Taal hoofdvormen
Nr. Ned. Eng. Fr. Duits Andere Ned. HV. Eng. HV. Fr. HV.
1 X X X X X N E F
2 X - X X X N N F
3 X X - X X N E N
4 X - - X X N N N
5 - X X X X E E F
6 - - X X X F F F
7 - X - X X E E E
8 - - - X X D D D
9 - X - - X E E E
10 - - X - X F F F
11 - - - - X Andere Andere Andere

Voorbeeld:

van het (Noorse) Nordisk selskab för farmakologi is alleen de Noorse en de Engelse benaming gekend. De hoofdvormen en verwijzingstermen worden als volgt geconstrueerd:

  • hoofdvorm N: Nordic Pharmacological Society
  • hoofdvorm E: Nordic Pharmacological Society
  • hoofdvorm F: Nordic Pharmacological Society
  • verwijzingsterm: Nordic Pharmacological Society
  • verwijzingsterm: Nordisk selskab för farmakologi

Waarschuwing

Als een van de hoofdvormen leeg gelaten wordt in het authority record, dan creëert de software automatisch de ontbrekende hoofdvormen na registratie, volgens deze logica:

  • is er geen Nederlandse hoofdvorm ingevuld, dan wordt na registratie automatisch en correct de Engelse hoofdvorm overgenomen bij de Nederlandse hoofdvorm.
  • is er geen Engelse hoofdvorm ingevuld, dan wordt na registratie automatisch de Franse hoofdvorm overgenomen bij de Engelse hoofdvorm. Dat moet veranderd worden naar de Nederlandse hoofdvorm.
  • is er geen Franse hoofdvorm ingevuld, dan wordt na registratie automatisch de Engelse hoofdvorm overgenomen bij de Franse hoofdvorm. Dat moet veranderd worden naar de Nederlandse hoofdvorm.

3.6.3. Kapitalisatieregels

De standaard kapitalisatieregels voor corporaties per taal zijn van toepassing.

Waarschuwing

Uitzondering: Indien de kapitalisatie van een corporatie afwijkt van deze regels (omdat de organisatie dat gewild heeft om een eigen woordbeeld te creëren), dan worden de kapitalisatie en de spelling overgenomen van de organisatie. Deze uitzondering stoelt op het donorprincipe. Dat principe respecteert de kapitalisatie en de spelling die in de taal van herkomst gebruikt wordt of die de oprichter, de ontwerper of de eigenaar van een instelling of merk heeft gekozen.

Voorbeeld:

  • deSingel
  • FED. Ho.Re.Ca Vlaanderen
  • PROGRESS Lawyers Network

3.6.4. Naamval

De gehele naam van de corporatie geldt als hoofdvorm en wordt opgenomen in de eerste naamval.

Voorbeeld:

  • als op de titelpagina vermeld staat: Bericht des Deutschen Vereins für Öffentliche und Private Fürsorge dan wordt het authority record als volgt geconstrueerd: Deutscher Verein für Öffentliche und Private Fürsorge.
  • Deutscher Bühnenverein, en niet Deutsche Bühnenverein.
  • Deutsche Akademie der Wissenschaften, en niet Deutschen Akademie der Wissenschaften.

3.6.5. Acroniemen

3.6.5.1. Algemene regel

Het acroniem wordt als hoofdvorm ingevoerd als die vorm het meest bekend is. De volledige naam wordt dan verwijzingsterm. Is de volledige naam het meest bekend, wordt het acroniem als verwijzingsterm ingevoerd.

Bij twijfel neemt men als hoofdvorm bij voorrang de volledige naam.

Voorbeeld:

  • Hoofdvorm: VDAB; verwijzingsterm: Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding.
  • Hoofdvorm: SABENA; verwijzingsterm: Société anonyme belge d’exploitation de la navigation aérienne.
  • Hoofdvorm: Family Firm Institute; verwijzingsterm: FFI.

Letterwoorden worden steeds in hoofdletters en aaneengeschreven, zonder punten, ingevoerd.

Voorbeeld:

  • UNESCO
  • OCMW
  • UNO
  • KLM
  • BAM/PFA (Berkeley Art Museum & Pacific Film Archive)

Acroniemen worden ook steeds in al de verschillende talen ingevoerd.

Voorbeeld:

  • IAPL (International Association of Penal Law)
  • AIDP (Association internationale de droit pénal)

3.6.5.2. Uitzondering

Indien het acroniem van een corporatie afwijkt van deze regels (omdat de organisatie dat gewild heeft om een eigen woordbeeld te creëren), dan worden de kapitalisatie (en de spelling) overgenomen van de organisatie.

Deze uitzondering impliceert ook dat in deze gevallen afgeweken kan worden van de regel waardoor we letterwoorden steeds in hoofdletters en aaneengesloten opnemen, d.w.z. zonder spaties of punten.

Voorbeeld:

  • CVAa (Centrum Vlaamse Architectuurarchieven)
  • MAC’s (Musée des arts contemporains)
  • Mu.ZEE [Oostende]
  • MoMA [New York, N.Y.] (Museum of Modern Art)
  • M HKA [Antwerpen] (Museum voor Hedendaagse Kunst)
  • ATypI (Association typographique internationale)
  • Thomas [Leuven] (Theologie, Onderwijs en Multimedia: Actieve Samenwerking)

3.6.6. Vermelding geografische kwalificatie

3.6.6.1. Algemene regel

De plaats van de vestiging van de corporatie wordt steeds als extensie toegevoegd, in de taal van de gekozen term, zowel bij de hoofdvorm als bij de verwijzingterm. Het toevoegen van die plaats dient dus altijd te gebeuren, ongeacht de noodzaak om gelijkluidende namen te onderscheiden.

Ook acroniemen krijgen een plaatsnaam.

Voorbeeld:

  • Max-Planck-Institut für Physik und Astrophysik [München]
  • Deutsches Historisches Institut [Rom]
  • Crane Theological School [Medford, Mass.]
  • Kodak Nederland [Driebergen]
  • Nederlandse Zeep en Productie Maatschappij [Zoetermeer]
  • British Bank of the Middle East [St. Hélier]
  • VDAB [Oostende]

Als niet exact kan vastgesteld worden waar een instelling is gevestigd, wordt de plaatsaanduiding bij de hoofdvorm weggelaten (S.l. wordt bij corporaties nooit gebruikt). Als op het titelblad echter wel een plaats vermeld wordt, wordt een extra verwijzingsterm toegevoegd.

Voorbeeld:

SABENA:

  • SABENA (hoofdvorm).
  • SABENA [Zaventem] (verwijzingsterm).
  • SABENA [Brussel] (verwijzingsterm).

3.6.6.2. Bijzondere gevallen

Homoniemen kunnen van elkaar onderscheiden worden door het toevoegen van extra gegevens direct achter de naam (tussen ronde haken te plaatsen, en voorafgegaan door een spatie). Daarvoor wordt het extensieveld dus niet gebruikt.

Voorbeeld:

  • Partij van de Arbeid (Nederland).
  • Partij van de Arbeid (België).

Onderzoek steeds of de plaatsnaam deel uitmaakt van de gehele naam van de corporatie, en dan in de hoofdvorm dient vermeld te worden, ofwel in het extensieveld Plaats moet worden ingevoerd. Dikwijls geeft het acroniem of de website uitsluitsel.

Voorbeeld:

  • weinig twijfel mogelijk bij Brussels South Charleroi Airport (hoofdvorm) met Luchthaven Charleroi als verwijzingsterm.
  • Museo de Bellas Artes de Valencia of: Museo de Bellas Artes [Valencia].
  • Bibliothèque nationale et universitaire de Strasbourg of: Bibliothèque nationale et universitaire [Strasbourg].
  • Hochschule für Musik und Darstellende Kunst in Graz of: Hochschule für Musik und Darstellende Kunst [Graz].

Als de plaats in de naam van de instelling verschilt van de standplaats, dan wordt er wél een vestigingsplaats opgenomen:

Voorbeeld:

  • Internationaal Politie Instituut Twente [Enschede]

Als de plaats in de naam verwarrend kan zijn, kan een extensie toch aangewezen zijn.

Voorbeeld:

  • Gallery of Windsor [Windsor, Ont.]

Bij een instelling die vestigingen heeft op verschillende plaatsen, wordt er (indien nodig) voor elke plaats een apart authority record aangemaakt.

Voorbeeld:

het veilinghuis Christie’s:

  • Christie’s [London]
  • Christie’s [New York, N.Y.]
  • Christie’s [Paris]

University of Colorado

  • University of Colorado [Boulder, Colo.]
  • University of Colorado [Denver, Colo.]
  • University of Colorado [Colorado Springs, Colo.]

3.6.6.3. Uitzondering: geen geografische kwalificatie nodig

In sommige gevallen is geen geografische kwalificatie nodig:

  • Als de plaats van vestiging al vermeld staat in de corporatie, tenzij deze niet in overeenstemming is met de werkelijkheid.

    Voorbeeld:

    • Société dinantaise de recherches. Dinant wordt niet toegevoegd als extensie.
    • Haags Gemeentemuseum.
    • Centre toulousain d’histoire du droit et des idées politiques.
    • Amsterdamse Rijtuigmaatschappij.
    • Haags Juridisch Genootschap.
    • Zwolsche Algemeene [Utrecht] (wel opname van de plaats).
  • Als in het acroniem de plaatsnaam vervat zit, wordt geen plaatsnaam toegevoegd.

    Voorbeeld:

    • Databank Sociale Planning Antwerpen, met acroniem DSPA. Antwerpen wordt niet toegevoegd.
    • Vriendenkring Stadsgidsen Blankenberge, met als acroniem VSB. Blankenberge wordt niet toevoegevoegd.
  • Bij regionale of nationale organisaties die geen bedrijf uitoefenen, indien het werkingsgebied uit de naam blijkt, en evenmin bij de opgenomen ondergeschikte corporatie.

    Voorbeeld:

    • Académie française
    • Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen
    • Fries Juridisch Genootschap
    • Economisch-Technologisch Instituut voor Zuid-Holland
    • maar: Vlaamse Tapijtweverij [Gent]
  • Bij internationale organisaties en evenmin bij de opgenomen ondergeschikte corporatie.

    Voorbeeld:

    • United Nations
    • International Atomic Energy Agency
    • International Federation of Library Associations
    • Amnesty International. Svenska Sektionen
    • Ecclesia Catholica. Nederlandse Kerkprovincie
  • Bij instellingen die doorheen de tijd meer dan één vestigingsplaats hebben (verhuizing) wordt in de hoofdvorm geen plaats opgenomen in extensie, en wordt de historiek verduidelijkt in de scope note. Eventueel kan voor elke locatie die voorkomt in een publicatie een verwijzingsterm met aangepaste locatie worden aangemaakt.

    Voorbeeld:

    • Centrum voor Politiestudies (CPS). Met scopenote: De organisatie verhuisde van Brussel naar Leuven en is sinds 2004 gevestigd in Gent, dus wordt er in de hoofdvorm geen plaats ingevuld. In de verwijzingsterm (geconstrueerd vanuit de titelpagina) kan eventueel een plaats worden toegevoegd.
    • URPE (Union for Radical Political Economics). Met scopenote: gesticht in de University of Michigan, Ann Arbor. Huidige vestiging: University of Massachussetts, Amherst. Mogelijk ook nog tussentijds in New York.

    Waarschuwing

    Als het gaat om een instelling die in verschillende plaatsen een lokale vestiging heeft, nemen we de plaats wel op in extensie.

  • Als een Amerikaanse stad deel uitmaakt van de naam van een corporatie, wordt die niet nog eens in het extensieveld met aanduiding van de staat opgenomen. Behalve als de stad in verschillende staten voorkomt.

    Voorbeeld:

    • Washington Gallery of Modern Art. Washington, D.C. wordt niet als extensie toegevoegd.
    • Philadelphia Regional Port Authority [Philadelphia, Pa]. Want Philadelphia is een plaatsnaam in verschillende Amerikaanse staten.

3.6.7. Interpunctie - leestekens

De verschillende geledingen van een corporatie worden gescheiden door een punt en een spatie.

Voorbeeld:

  • Universiteit Antwerpen. Bibliotheek Stadscampus
  • Algemeen Ziekenhuis Jan Palfijn. Dienst Gynecologie en Verloskunde

Bij corporaties met maar één geleding kunnen echter ook punten voorkomen.

Voorbeeld:

  • Galerie Ed. ter Bruggen
  • Joh. Enschedé [Haarlem]
  • J.P.L. Fine Arts [London]
  • C. Colijn & Zonen [Voorhout]
  • W.J. Thieme & Cie
  • Dr. P.A. Tiele-Stichting

Andere leestekens zijn ook toegelaten:

Voorbeeld:

  • Handicap + Studie Expertisecentrum [Haarlem]
  • Fondation Pierre Bergé - Yves Saint Laurent [Paris]
  • Ara! [Brussel]
  • EHA! (EcoHuis Antwerpen)
  • Go! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
  • Groen! Antwerpen
  • (W)onderweg
  • Lokaal 01 [Antwerpen]
  • Société des “Artistes indépendants”
  • Heemkundige Kring “De Faluintjes”
  • *Galerie H. Odermatt - Ph. Cazeau *
  • Bröhan-Museum: Landesmuseum für Jugendstil, Art Deco und Funktionalismus (1889-1939)
  • ARLIS/The Netherlands

Niet gelede corporaties waarvan het tweede deel van de naam een verduidelijking is van het eerste deel worden gescheiden door een dubbele punt spatie.

Voorbeeld:

  • In Petto: Jeugddienst Informatie en Preventie
  • Genus: Münsteraner Arbeitskreis für Gender Studies
  • Pluspunt: Centrum voor Remedial Teaching
  • DigiCULT: Technology Challenges for Digital Culture

3.6.8. Lidwoorden

De officiële benaming is het referentiepunt van de instelling en wordt ingevoerd als hoofdvorm. Als daar een lidwoord toe behoort, maakt dat integraal deel uit van de hoofdvorm.

Als startende lidwoorden bij een instelling worden opgenomen, dan worden ze nooit achteraan geplaatst.

Voorbeeld:

  • De Kampeerder
  • De Nederlandse Bank (DNB)
  • De Kleine Aarde [Boxtel] bekend als DKA
  • Der Blaue Adler [Wien]
  • De Zilverdistel

Als in een publicatie een afwijkende vorm van de hoofdvorm zou voorkomen (met of zonder lidwoord), dan wordt die als verwijzingsterm ingevoerd.

Voorbeeld:

  • American Library Association (hoofdvorm) met The American Library Association (verwijzingsterm), als die vorm zo voorkomt op de titelpagina.
  • Detroit Institute of Arts (hoofdvorm) met The Detroit Institute of Arts (verwijzingsterm), als die vorm zo voorkomt op de titelpagina.

3.6.9. Wettelijke status

Afkortingen, acroniemen, e.d. die aan de naam van de corporatie zijn toegevoegd om de wettelijke status aan te geven (bv. N.V., B.V., Ltd., GmbH, S.A.) worden weggelaten.

Voorbeeld:

  • Hall & Knight Ltd. wordt Hall & Knight
  • Börsenverein des Deutschen Buchhandels GmbH wordt: Börsenverein des Deutschen Buchhandels
  • S.A. Hôtel de ventes Vanderkindere wordt: Hôtel de ventes Vanderkindere
  • vzw Sint -Stefanusklooster 700 jaar [Gent] wordt: Sint -Stefanusklooster 700 jaar [Gent]

Soms is de bedrijfsvorm nodig om duidelijk te laten zien dat het om een corporatie gaat. In dat geval wordt de wettelijke status opgenomen en altijd achteraan geplaatst.

Voorbeeld:

  • Films Incorporated
  • Bv Films, wordt ingevoerd als: Films, Bv

3.7. Scopenote

In de scopenote van type algemeen kan de historiek van een instelling worden verklaard, zodat meteen de gelegde relaties worden verduidelijkt.

Adresgegevens, telefoonnummers,... worden in principe niet vermeld bij corporaties. De authority module heeft immers niet de ambitie en de mogelijkheden om ook een adressendatabank te zijn. Alleen om sommige instellingen beter te kunnen omschrijven (als bv. de naam te generiek is) of om erg gelijkende namen te kunnen onderscheiden, kan het nuttig zijn om bepaalde adresgegevens toe te voegen.

Voorbeeld:

  • 1860-1919: Kunstschule. 1919-1954: Staatliches Bauhaus. 1954-1989: Staatliche Hochschule für Architektur und Baukunst. 1989-: Bauhaus-Universität Weimar.
  • 1930-1953:NIR. 1953-1990: BRT. 1991-16 april 1997: BRTN. 1997-: VRT.

3.8. Identificatie externe databanken

In het authority record voor een instelling wordt zo mogelijk een link gelegd naar de homepagina van de instelling, in het veld Identificatie in externe databanken.

Daartoe wordt het URL-type url gekozen, en bij Identificatie wordt de volledige URL van de homepage ingevuld.

Voorbeeld:

  • Bij het record voor Iedereen Leest wordt met URL-type url de identificatie http://www.iedereenleest.be ingevuld.

Bij buitenlandse instellingen legt men bij voorkeur de link naar de Engelse versie. Indien er geen Engelse versie is maar wel een Franse of Duitse of Spaanse of Italiaanse versie, dan wordt die link (in volgorde van prioriteit) gebruikt. Is er geen van deze versies beschikbaar, dan legt men geen link.

3.9. Bijzondere categorieën van instellingen

3.9.1. Ondergeschikte corporaties

Met ondergeschikte corporaties worden bedoeld: corporaties bestuurd, gecontroleerd of afhankelijk van een andere corporatie.

Indien de ondergeschikte instelling een eigen, betekenisvolle naam heeft, wordt het authority record geconstrueerd op basis van die eigen naam. Heeft ze geen betekenisvolle naam, maar wordt ze aangeduid door termen als : departement, afdeling, comité, commissie, directie, geografische subdivisie, of de naam van een instituut dat alleen een discipline aangeeft, dan wordt het authority record als een geleed record geconstrueerd. In zo’n constructie staat de naam van de overkoepelende instelling eerst.

Waarschuwing

De typische overheidscorporaties volgen andere regels.

3.9.1.1. Constructie van het authority record onder de eigen naam

Met uitzondering van de typische overheidscorporaties, wordt een ondergeschikte corporatie in beginsel opgenomen onder de eigen naam. De naam van de overkoepelende organisatie wordt niet opgenomen, tenzij deze onverbrekelijk met de naam van de ondergeschikte corporatie is verbonden.

Tussen de ondergeschikte en de overkoepelende organisatie wordt een BT/NT gelegd.

Voorbeeld:

  • Sternwarte [Bonn] is onderdeel van de Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität.
  • Crane Theological School [Medford, Mass.] is onderdeel van de Tufts University.
  • Kamerlingh Onnes Laboratorium [Leiden] is onderdeel van de Rijksuniversiteit Leiden.
  • Louis Paul Boon Centrum is onderdeel van de Universiteit Antwerpen.

3.9.1.2. Constructie van het authority record als geleding van de overkoepelende organisatie

3.9.1.2.1. Algemeen

Als de naam van de specifieke ondergeschikte organisatie niet betekenisvol genoeg is, wordt het authority record in een gelede constructie opgebouwd, op basis van de naam van de overkoepelende organisatie. In zo’n record staat de naam van de overkoepelende instelling eerst. De twee (of meer) naamdelen worden gescheiden door een punt en een spatie.

Zie ook

Interpunctie.

Voorbeeld:

  • British Computer Society. Nottingham Branch [London]
  • Universiteit van Amsterdam. Afdeling Post- en Archiefzaken
  • Rijksuniversiteit. Dienst Algemene Zaken [Leiden]

Er wordt ook een geleed record gemaakt indien de naam van de instelling, zelfs na toevoeging van een geografische kwalificatie, zonder de naam van de overkoepelende organisatie onvoldoende is geïdentificeerd.

Voorbeeld:

  • UFSIA. Centrale Bibliotheek (er was in Antwerpen indertijd meer dan één centrale bibliotheek)
  • Kobenhavns Universitet. Geografisk Institut (er is meer dan één Geografisk Institut in Kopenhagen)

Wanneer de naam van de ondergeschikte corporatie grammaticaal is verbonden met die van de overkoepelende organisatie, dan worden de twee naamsdelen gesplitst. Verder worden hoger vermelde afspraken gerespecteerd.

Voorbeeld:

  • Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society wordt: Royal Asiatic Society. Malaysian Branch
  • Instituut voor Technisch Onderwijs van de Leidse Onderwijsinstellingen wordt: Leidse Onderwijsinstellingen. Instituut voor Technisch Onderwijs [Leierdorp]
  • Sociological Institute of the Ohio State University wordt: Ohio State University. Sociological Institute [Columbus, Ohio]
  • maar: Herder-Institut der Karl-Marx-Universität wordt: Herder-Institut [Leipzig]
3.9.1.2.2. Corporaties met meer dan twee geledingen

Van een ondergeschikte corporatie met meer dan twee geledingen wordt eerst de hiërarchische volgorde van de delen bepaald. Dat wil zeggen: eerst wordt de hoogste organisatie vastgesteld, dan de onmiddellijk lagere, tot op laagste niveau. Vervolgens worden de geledingen in die volgorde ingevoerd.

Voorbeeld:

  • Österreichische Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-Historische Klasse. Arabische Kommission
  • Rijksuniversiteit Leiden. Interfaculteit der Aardrijkskunde en Prehistorie. Subfaculteit Prehistorie

Bij een ondergeschikte corporatie met meer dan twee geledingen wordt als hoofdvorm de volledige corporatie met alle hiërarchische geledingen ingevoerd. Als op een publicatie na de naam van de overkoepelende organisatie, geledingen worden weggelaten, wordt de vorm van het titelblad opgenomen als verwijzingsterm.

Voorbeeld:

  • Université libre de Bruxelles. Faculté de droit. Centre de droit privé (hoofdvorm) met Université libre de Bruxelles. Centre de droit privé (verwijzingsterm).
3.9.1.2.3. Corporaties met meer dan 1 overkoepelende organisatie

Een corporatie die aan meer dan één overkoepelende organisatie ondergeschikt is, wordt opgenomen onder de eigen naam.

Voorbeeld:

  • Joint Committee on Bathing Places (in de publicatie werd vermeld: Joint Committee on Bathing Places of the Conference of State Sanitary Engineers and the Engineering Section of the American Public Health Association)

Wanneer de naam van de ondergeschikte corporatie niet de naam van de overkoepelende organisatie omvat en op zich onvoldoende kan worden geïdentificeerd, dan worden er verschillende authority records aangemaakt (die als auteur worden ingevoerd), geconstrueerd op basis van de overkoepelende organisaties:

Voorbeeld:

  • Groupe de planification de l’informatique de l’Electricité de France et du Gaz de France wordt:
    • Electricité de France. Groupe de planification de l’informatique [Paris], en:
    • Gaz de France. Groupe de planification de l’informatique [Paris]
3.9.1.2.4. Gelede records: invoer

Bij de invoer van een gelede corporatie wordt bij Bewerk een record het recordnummer van de overkoepelende organisatie ingevoerd. Daarna wordt bij nieuw record aangevinkt: met overname hoofdvormen. Als de overkoepelende organisatie nog niet aanwezig is in het authority bestand, dan wordt dat record eerst ingevoerd (zelfs al zijn er geen publicaties bekend van die organisatie).

Automatisch krijgt het nieuwe record :

  • een volgnummer gelinkt aan het overkoepelende record.
  • een BT-relatie met het eerste record.
  • de hoofdvormen van het basisrecord worden gekopieerd in het nieuwe record.

Het volstaat om de laatste geleding toe te voegen. Verschillende geledingen worden gescheiden door punt spatie.

Waarschuwing

De nieuwe ondergeleding moet bij de drie verwoordingen van de hoofdvorm worden ingevoerd. Indien alleen de Nederlandse hoofdvorm wordt aangevuld, wordt de nieuwe vorm niet automatisch gekopieerd naar de Engelse en de Franse hoofdvorm.

Alternatief: als de drie verwoordingen identiek zijn (omdat geen taalvarianten gekend zijn), is het mogelijk om alleen de Nederlandse hoofdvorm aan te vullen, en de Franse en Engelse vorm te schrappen. Na registratie worden die dan identiek aan de Nederlandse hoofdvorm.

3.9.2. Overheidscorporaties

Overheidscorporaties zijn corporaties die ingesteld zijn en gecontroleerd worden door een overheid. We onderscheiden typische overheidscorporaties, en atypische overheidscorporaties.

3.9.2.1. Typische overheidscorporaties

Typische overheidscorporaties zijn corporaties die ingesteld zijn en gecontroleerd worden door een overheid en tevens typische overheidsfuncties uitoefenen zoals wetgevende, rechtsprekende, bestuurlijke, voorlichtende, militaire of diplomatieke functies. Hieronder ressorteren onder meer ministeries, gerechtshoven, rechtbanken, militaire eenheden, ambassades, consulaten, e.d.

Voorbeeld:

  • België. Ministerie van Binnenlandse Zaken
  • Nederland. Centrale Raad voor de Volksgezondheid
  • Groot-Brittannië. Embassy [Brussels]
  • Chinese Volksrepubliek. Ambassade [Den Haag]

Overheidscorporaties kunnen op verschillende niveaus of territoria voorkomen: het land, de provincie, de gemeente, enz.

Typische overheidscorporaties worden voorafgegaan door de naam van het niveau/het territorium. De naam van het territorium (land, provincie, kanton, regio, stad) wordt het eerste deel van de corporatie.

Voor namen van landen, steden, enz. gebruikt men de officiële namen zoals ze opgenomen werden in het authority bestand van de geografische namen. Voor die niveaus worden ook instellingscodes aangemaakt, om de hiërarchische structuur te kunnen uitwerken.

Men voegt nadere gegevens toe (bv. type van overheid) indien dit werkelijk nodig is (vergezeld van de nodige verwijzingen). Er wordt een onderscheid gemaakt tussen steden en gemeenten in België, volgens de lijsten van steden en gemeenten.

Voorbeeld:

  • Stad Antwerpen wordt Antwerpen, Stad
  • Provincie Antwerpen wordt Antwerpen, Provincie
  • Arrondissement Leuven wordt Leuven, Arrondissement
  • Gemeente Aalter wordt Aalter, Gemeente

De naam van het land wordt altijd vermeld in het Nederlands voor het hoofdwoord in het Nederlands, in het Frans voor het hoofdwoord in het Frans en in het Engels voor het hoofdwoord in het Engels. De eventuele vertaling van de ondergeschikte geleding zal afhangen van het al of niet bestaan van een vertaling in een andere taal.

Voor de andere niveaus (stad, arrondissement,...) wordt een meer pragmatische aanpak gehanteerd, die kan afhangen van de (meest) bekende of voorkomende naamsvormen (bv. bij veel Vlaamse gemeenten zullen geen auteursvermeldingen voor overheidscorporaties voorkomen in het Engels of het Frans. In die gevallen is de systematische vertaling in het Engels of het Frans niet nodig).

Voorbeeld:

Bij Frankrijk:

  • Nederlandse hoofdvorm: Frankrijk. Ministère du travail.
  • Engelse hoofdvorm: France. Ministère du travail.
  • Franse hoofdvorm: France. Ministère du travail.

Wanneer van een naam varianten worden ingevoerd, wordt er voor iedere variant een verwijzingsterm met de correcte landnaam ingevoerd. Dat kan het geval zijn wanneer de naam van de instelling in een andere taal dan het Nederlands, het Engels of het Frans wordt vermeld. De naam met de landnaam in deze taal wordt toegevoegd als verwijzingsterm.

Voorbeeld:

België:

  • Nederlandse hoofdvorm: België. Ministerie van Economische Zaken.
  • Engelse hoofdvorm: Belgium. Ministry of Economic Affairs.
  • Franse hoofdvorm: Belgique. Ministère des affaires.
  • Verwijzingsterm: Belgien. Wirtschaftsministerium.

Oostenrijk:

  • Nederlandse hoofdvorm: Oostenrijk. Federal Ministry of Finance (Nederlandse vertaling niet gekend)
  • Engelse hoofdvorm: Austria. Federal Ministry of Finance
  • Franse hoofdvorm: Autriche. Federal Ministry of Finance (Franse vertaling niet gekend)
  • Verwijzingsterm: Österreich. Bundesministerium für Finanzen

Stad Antwerpen:

  • Nederlandse hoofdvorm: Antwerpen, Stad. Departement voor Cultuur en Festiviteiten
  • Engelse hoofdvorm: Antwerp, City. Department of Culture and Festivities
  • Franse hoofdvorm: Anvers, Ville. Départment de la culture et des festivités
  • Verwijzingsterm: Antwerpen, Stadt. Amt für Kultur und Festlichkeiten

Duitsland:

  • Nederlandse hoofdvorm: Duitsland. Brandenburg. Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur
  • Engelse hoofdvorm: Germany. Brandenburg. Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur
  • Franse hoofdvorm: Allemagne. Brandenburg. Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur
  • Verwijzingsterm: Deutschland. Brandenburg. Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur

Letland:

  • Nederlandse hoofdvorm: Letland. Ministry of Integration (alleen Engelse verwoording gekend)
  • Engelse hoofdvorm: Latvia. Ministry of Integration
  • Franse hoofdvorm: Lettonie. Ministry of Integration (alleen Engelse verwoording gekend)

Bij gelede overheidscorporaties wordt aan de ondergeschikte corporatie geen plaatsnaam toegevoegd, tenzij de ondergeschikte corporatie zonder geografische kwalificatie niet kan worden geïdentificeerd.

Voorbeeld:

  • Nederland. Ministerie van Sociale Zaken. Bibliotheek- en Documentatiedienst
  • maar: Nederland. Gerechtshof [Arnhem]

Bij identieke geografische namen kan, ter onderscheid, de landsnaam worden toegevoegd.

Voorbeeld:

  • Deurne, Gemeente (België)
  • Deurne, Gemeente (Nederland)

3.9.2.2. Atypische overheidscorporaties

Atypische overheidscorporaties zijn corporaties die ingesteld zijn en gecontroleerd worden door een overheid, maar geen typische overheidsfuncties uitoefenen, zoals educatieve, wetenschappelijke, technische, culturele, medische, godsdienstige, sociale, commerciële, industriële functies, e.d.

Ze worden ingevoerd onder hun eigen naam, zoals een “gewone” instelling, en die naam wordt niet voorafgegaan door de aanduiding van het land of het territorium. Er wordt geen relatie gelegd naar de hogere overheid.

In geval van twijfel (oefenen ze al of niet typische overheidsfuncties uit?) behandelt men de overheidscorporaties met betekenisvolle namen als atypische overheidscorporaties.

Voorbeeld:

  • Universiteit Antwerpen, en niet België. Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming. Universiteit Antwerpen
  • Koninklijke Bibliotheek Albert I [Brussel] en niet België. Ministerie... Koninklijke Bibliotheek Albert I
  • Centrale Raad voor het Bedrijfsleven [Brussel] en niet België. ... Centrale Raad voor het Bedrijfsleven

Voor het al of niet construeren van gelede records volgt men in principe de algemene regel: indien de ondergeschikte corporatie sprekend genoeg is (bv. wanneer de naam van de organisatie in de naam besloten ligt) kan deze onder eigen naam worden gebruikt.

Voorbeeld:

  • Universitätsbibliothek [Dortmund]
  • Hessisches Hauptstaatsarchiv
  • Stadsbibliotheek [Hasselt]

3.9.3. Religieuze corporaties

Keuze van de naamvorm:

Bij religieuze ordes wordt de hoofdvorm opgenomen bij voorkeur in de Latijnse vorm.

Waarschuwing

De naamvorm voor religieuze ordes is aan herziening toe.

Bij kerken wordt de officiële benaming gekozen.

Voorbeeld:

  • Nederlandse Hervormde Kerk
  • Oud Katholieke Kerk [Amsterdam]
  • Ordo Fratrum Minorum
  • Societas Jesu. Congregatio Generalis

(zie: Ooms, Herwig, Repertorium universale siglorum ordinum et institutum religiosorum in Ecclesia Catholica)

Concilies en andere religieuze bijeenkomsten worden behandeld volgens de regels voor congressen. Voor de concilies wordt de Latijnse vorm gekozen.

Voorbeeld:

  • Concilium Vaticanum
  • Deutscher Evangelischer Kirchentag

Bij nationale kerkprovincies, synodes, bisdommen (regionale eenheden) wordt de naam gevormd door de gebruikelijke aardrijkskundige naam van het bestreken gebied in de taal van de publicatie, gevolgd door een komma en de nadere aanduiding.

Voorbeeld:

  • Brugge, Bisdom
  • Limburg, Bisdom

Namen van lokale eenheden worden indien mogelijk opgenomen onder een eigen naam.

Voorbeeld:

  • Sint-Jozefparochie [Brasschaat]

3.9.4. Internationale organisaties

Internationale organisaties waarvan landen de lidstaten zijn, worden gerelateerd (NT) met de verschillende geografische codes voor deze landen.

Voorbeeld:

  • Southern African Development Community (instellingscode a::061.36678) krijgt als NT:
    • 91.673 Angola
    • 91.678 Tanzania
    • 91.679 Mozambique
    • 91.68 Zuidelijk Afrika
    • 91.680 Zuid-Afrika
    • 91.681 Botswana
    • 91.683 Swaziland
    • 91.686 Lesotho
  • G20 (Groep van 20) is een groep bestaande uit 19 landen en de Europese Unie.

3.9.5. Muziekensembles en orkesten

De naamvorm wordt opgenomen zoals hij bekend is:

Voorbeeld:

  • The Beatles
  • The Miles Davis Nonet
  • The Billie Holiday Orchestra
  • Miles Davis & the Modern Jazz Giants
  • The Gordon Jenkins Singers

Van toevallige samenstellingen wordt geen corporatie gemaakt

Voorbeeld:

  • geen record aan te maken voor Roger Rose et son Orchestre de l’Heure Bleue
  • geen record aan te maken voor Bill Alexandre en zijn orkest
  • geen record aan te maken voor Will op het podium